Sachin Thite

कन्सेंट आणि कमिटमेंट यातील फरक आपण मागच्या लेखात सविस्तर पाहिला. आता आपण या दोन्ही गोष्टींचा सेक्स संदर्भात विचार करूयात. सेक्स करताना कन्सेंट घ्यायला हवी की नको? असं विचारलं तर एकमताने सर्वांचं उत्तर 'घ्यायला हवी' असंच येईल. पण तरीही प्रत्यक्षात अशी कन्सेंट सगळीकडे घेताना आपल्याला दिसते का? तर याचे उत्तर 'नाही' असेच येते. आपली विवाहसंस्था तर लग्नानंतर पुरुषाला स्त्री जोडीदारासोबत सेक्स करण्याचा मुक्त परवाना च बहाल करत असते. त्यात तिला विचारण्याचा किंवा तिची परवानगी (कन्सेंट) घेण्याचा प्रश्नच येत नाही. अशी कन्सेंट न घेता, इच्छा नसताना, जबरदस्तीने लादले जाणारे लैंगिक संबंध हे बलात्कार च असतात, मग ते वैवाहिक जोडीदाराकडून का झालेले असेनात. असे अनेक विवाहांतर्गत बलात्कार आपल्याकडे राजरोस घडत असतात. विवाह झालेला नसताना जर विना परवानगी कोणी असा सेक्स लादला तर त्याच्यावर लगेच बलात्काराचा गुन्हा दाखल होतो (तो व्हायलाही हवाच); पण हाच अनैच्छिक, विना परवानगी (विना कन्सेंट) केलेला सेक्स फक्त 'विवाह झालाय' आणि 'नवऱ्यानेच केलाय' या नावाखाली मात्र त्याला समाजमान्यता मि...

कन्सेंट आणि कमिटमेंट या दोन्हीही गोष्टी नात्यातील अतिशय महत्त्वाच्या असणाऱ्या गोष्टी आहेत. दोन्हींचा वापर करण्याच्या जागा वेगवेगळ्या असल्या तरी त्या त्या ठिकाणचे त्यांचे महत्त्व कायम असते. अर्थात आपल्याकडे अनेकदा प्रेमाच्या किंवा एखाद्या नात्याच्या हक्कातून एकमेकांना गृहीत धरण्यामुळे या गोष्टींकडे दुर्लक्ष केले जाते. नात्यातील अशी अनेक उदाहरणे सांगता येतील जिथे कन्सेंट किंवा कमिटमेंट आवश्यक असूनही विचारात घेतले जात नाहीत.  आधी आपण या दोन्ही शब्दांचा अर्थ व्यवस्थित समजून घेवू. आपल्या अनेक मित्र - मैत्रिणींना कन्सेंट आणि कमिटमेंट यातला नेमका अर्थ लक्षात येत नसल्याचे त्यांनी प्रांजळपणे कळवल्याने त्याबाबत जरा सोप्या भाषेत आणि जरा जास्त सविस्तर लिहिण्याचा प्रयत्न करत आहे. कन्सेंट म्हणजे परवानगी आणि कमिटमेंट म्हणजे वचन किंवा निष्ठा. कन्सेंट ही तात्कालिक असते, तर कमिटमेंट ही दीर्घकाळासाठी असते. आपल्याला एखादी गोष्ट करण्यासाठी आपण समोरच्याची परवानगी मागतो आणि तो किंवा ती परवानगी देतात किंवा नाकारतात. तिथेच हा विषय संपतो. त्याची जबाबदारी सुद्धा तेवढ्यापुरतीच, कमी वेळेचीच असते. कमिटमेंट मात्...